Ενδιαφέροντα πράγματα για τις επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές αποκάλυψε ο υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, μιλώντας στη δημόσια τηλεόραση και, όχι, δεν αναφερόμαστε στο νέο εκλογικό νόμο που προβλέπει εκλογή από την πρώτη Κυριακή με ποσοστό 42% συν μία ψήφο και που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε πολλούς αιρετούς.
Αυτό που είπε ο Θ. Λιβάνιος είναι ότι στις εκλογές αυτές αναμένεται να εφαρμοστεί και η ηλεκτρονική ψηφοφορία: οι ενδιαφερόμενοι θα εγγράφονται σε ειδικούς εκλογικούς καταλόγους και θα μπορούν να ψηφίζουν μέσω ειδικής εφαρμογής, η οποία, προφανώς, θα διασφαλίζει το αδιάβλητο της ψηφοφορίας.
Το ενδιαφέρον είναι ότι, σύμφωνα με τον υπουργό, ο κάθε ψηφοφόρος θα έχει δικαίωμα να διορθώσει την επιλογή του, καθώς θα προσμετράται μόνο η τελευταία ψήφος που θα καταχωρηθεί με το κλείσιμο της κάλπης
Το σχέδιο του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης που θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση τις επόμενες ημέρες αλλάζει «δεδομένα» δεκαετιών.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της κυβέρνησης οι κυριότερες μεταρρυθμίσεις είναι οι εξής:
- Εκλογή δημοτικών και περιφερειακών αρχών σε ένα γύρο, εισάγοντας το σύστημα της συμπληρωματικής ψήφου. Η διεξαγωγή των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών σε ένα γύρο συμβάλλει στην αύξηση της συμμετοχής στην εκλογική διαδικασία, στη δημιουργία ουσιαστικού προεκλογικού διαλόγου και στην παύση των παζαριών μεταξύ πρώτου και δευτέρου γύρου.
- Επικαιροποιείται το σύστημα διακυβέρνησης των δήμων και των νομικών τους προσώπων.
- Αλλάζει ριζικά ο τρόπος άσκησης του ελέγχου νομιμότητας των πράξεων των ΟΤΑ με τη θεσμοθέτηση του Γενικού Επόπτη Νομιμότητας και των 7 Αυτοτελών Υπηρεσιών Εποπτείας. Χρήση νέου πληροφοριακού συστήματος για τον έλεγχο νομιμότητας. Αντικειμενικό σύστημα, ομοιομορφία ελέγχου.
- Σαφές και ξεκάθαρο πειθαρχικό δίκαιο αιρετών, με τη δημιουργία ενός κεντρικού Πειθαρχικού Συμβουλίου σε αντικατάσταση των 7 υφιστάμενων.
- Βασικός κανόνας για την άσκηση αρμοδιοτήτων. Κάθε κάτοικος της χώρας έχει πρόσβαση στις ίδιες υπηρεσίες της Αυτοδιοίκησης ανεξαρτήτως του τόπου κατοικίας του.
- Ειδικές ρυθμίσεις για την ενίσχυση ορεινών και νησιωτικών δήμων.
- Mε νέο νομοθετικό πλαίσιο το οποίο αντικαθιστά εκατοντάδες νομοθετικές διατάξεις, δημιουργείται Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κεντρικών Ηλεκτρονικών Πληρωμών για τη διαχείριση των δημοτικών εσόδων σε μια ενιαία κεντρική πλατφόρμα που θα επιτρέπει στους δήμους την αποτελεσματική διαχείριση των οικονομικών τους συναλλαγών, την αυτοματοποίηση των διαδικασιών ενημέρωσης οφειλετών και είσπραξης των οφειλών, παρέχοντας ασφάλεια, διαφάνεια και αποτελεσματικότητα στη διαχείριση των εσόδων τους.
- Εξορθολογισμός των τελών που μπορούν να επιβάλλουν οι δήμοι, δικαιότερο και αποτελεσματικότερο σύστημα «τοπικής φορολόγησης».
- Αποτελεσματική διαχείριση κοινοχρήστων χώρων.
- Νέοι Δυναμικοί Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι, έχοντας ως βάση τις χορηγήσεις που θα δοθούν το 2026 και με ειδική μέριμνα για αυτόματη αύξησή τους με βάση τους δημοσιονομικούς στόχους του Κρατικού Προϋπολογισμού και την πορεία των εσόδων.
ΠΩΣ ΘΑ ΕΚΛΕΓΟΝΤΑΙ ΔΗΜΑΡΧΟΙ –ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΕΣ
Αναφορικά με την εκλογή δημάρχων και περιφερειαρχών, το πλαφόν παραμένει στο 42% ενώ δεν θα υπάρχει β΄ γύρος, καθώς εφόσον κανείς από του συνδυασμούς δεν πιάσει το όριο, στο δεύτερο στάδιο θα προσμετρώνται και οι εναλλακτικές ψήφοι (δικαίωμα ψήφου και σε δεύτερο συνδυασμό). “Επιτυχών συνδυασμός ανακηρύσσεται ο συνδυασμός που έλαβε στο δεύτερο στάδιο της προσμέτρησης, σύμφωνα με την παρ. 4, την απόλυτη ή σχετική πλειοψηφία”.
Να σημειωθεί ότι και σε επίπεδο υποψηφίων δημοτικών συμβούλων θα υπάρχουν αλλαγές καθώς ο αριθμός τους αναμένεται να περιοριστεί σημαντικά, στη λογική του εξορθολογισμού των ψηφοδελτίων.
Ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι οι εθνικές εκλογές του 2027 θα γίνουν με τον ίδιο εκλογικό νόμο. Στην αυτοδιοίκηση ωστόσο, το 2028, το τοπίο θα είναι διαφορετικό.
“Αλλάζουν πάρα πολλά πράγματα στην αυτοδιοίκηση αυτή τη στιγμή. Βρισκόμαστε στο τελευταίο στάδιο της δημοσίευσης του νέου ενιαίου κώδικα της Αυτοδιοίκησης. Μιλάμε για ένα νομοθέτημα το οποίο φιλοδοξεί να κωδικοποιήσει, να ενσωματώσει σε ένα κείμενο πάνω από 1.000 διατάξεις νόμων, οι οποίες είναι διάσπαρτες σε πάρα πολλά νομοθετήματα. Αυτό αλλάζει ένα κομμάτι του Κώδικα της Αυτοδιοίκησης, τον τρόπο εκλογής των δημοτικών και περιφερειακών αρχών για τις αυτοδιοικητικές εκλογές που θα γίνουν το 2028”, δήλωσε ο κ. Λιβάνιος και εξήγησε ότι έχουν εντοπιστεί σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία του συστήματος των δύο γύρων, κυρίως στην αυξημένη αποχή, στα “ανατολίτικα παζάρια μεταξύ πρώτου και δευτέρου γύρου” και στην αδυναμία προσέλευσης των ετεροδημοτών στη δεύτερη Κυριακή.
“Όλα αυτά μαζί δημιουργούν ένα μίγμα αυξημένης αποχής με αποτέλεσμα στις δημοτικές εκλογές να εκλέγονται δήμαρχοι με 25% συμμετοχή στον δεύτερο γύρο, το οποίο δεν βοηθάει στη λειτουργία της δημοκρατίας εν γένει και στη νομιμοποίησή τους. Πάμε σε ένα σύστημα ενός γύρου, σύστημα το οποίο είναι δοκιμασμένο και ένα σύστημα το οποίο θα δώσει τη δυνατότητα και ουσιαστικού προεκλογικού διαλόγου“.